Kekik (Oregano ve Thymus Vulgaris)

Kekik (Origanum vulgare ve Thymus vulgaris)

Kekiğin majör etkili bileşenleri karvakrol (carvacrol) ve timol (thymol)’dür. Tıbbi amaçla kullanılacak kekiğin en az %1-2 oranında uçucu yağ, en az %40 oranında carvacrol ve toksik dozun altında thymol içermesi gerekir. Dünya kekik üretiminde söz sahibi olan ülkemizde yetişen Origanum vulgare ve Thymus vulgaris türlerinde carvacrol içeriği çok daha yüksek değerlere ulaşmaktadır. Carvacrol (CV), kekiğin yanı sıra karabiber uçucu yağı ve yabani bergamot (Citrus aurantium bergamia) ‘ta da bulunan fenolik bir monoterpenoiddir. Carvacrol geniş bir biyoaktiviteye sahiptir. Antimikrobiyal, antioksidan ve antikanser etkinliği çeşitli bilimsel çalışmalarla desteklenmiştir. Carvakrol’un antimikrobiyal aktivitesi, serbest hidroksil grubu, hidrofobik özelliği ve fenol kısmının varlığı nedeniyle uçucu yağlarda bulunan diğer uçucu bileşiklerden daha yüksektir. Avrupa ilaç ajansı (EMA) klavuzunda ve European Scientific Cooperative on Phytotherapy (ESCOP) monografisinde bronşit, öksürük ve üst solunum yolu enfeksiyonlarında kullanımı onaylanmıştır. Carvacrol’un Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumonia, Escherichia coli, Klebsiella pneumonia, Proteus mirabilis, Enterobacter spp. Ve Serratia spp. dahil olmak üzere birçok suşa karşı antibakteriyel aktivitesi incelenmiştir. Bu çalışmalar Carvacrol’un Pseudomonas aeruginosa dışında hem Gram-pozitif hem de Gram-negatif bakterilere karşı yüksek önleyici etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Yapılan çalışmalardan birinde Carvacrol’un, bir RNA virüsü olan ve mide gribi olarak ta bilinen Norovirüs’ü doğrudan viral kapside ve ardından RNA’ya etki ederek 1 saat içinde etkisiz hale getirdiği gösterilmiştir. Carvacrol’un Corona virüs ailesinin de içinde bulunduğu birçok RNA ve DNA virüs üzerine etkileri invitro çalışmalarla gösterilmiştir.

Referanslar:

Antonia Nostro, Teresa Papalia. Antimicrobial Activity of Carvacrol: Current Progress and Future Prospectives. 2 Recent Patents on Anti-Infective Drug Discovery, 2012, 7, 28-35
D H Gilling, M Kitajima, J R Torrey, K R Bright. Antiviral efficacy and mechanisms of action of oregano essential oil and its primary component carvacrol against murine norovirus. J Appl Microbiol. 2014 May;116(5):1149-63.
Mehdi Sharifi‐Rad and Elena Maria Varoni. Carvacrol and human health: A comprehensive review. Phytotherapy Research. 2018;1–13.